Tokom osam mjeseci, učesnici projekta „Fotografije u službi kulture i ekologije“ obilazili su i fotografisali spomenike u Trebinju, bilježeći njihovo stanje i ukazujući na značaj očuvanja kulturnog naslijeđa grada.

Projekat je realizovalo Udruženje građana “Mostovi” iz Trebinja u saradnji sa Omladinskom organizacijom “Mreža mladih”. Projekat je podržan u okviru Regionalnog programa lokalne demokratije na Zapadnom Balkanu 3 – ReLOaD3 koji finansira Evropska unija, a provodi Razvojni program Ujedinjenih nacija (UNDP) u partnerstvu sa 14 opština i gradova, uključujući i Grad Trebinje.

Na području Trebinja se nalazi 48 nacionalnih spomenika i 50 spomenika pod privremenim  zaštitom. Učesnici projekta su posebnu pažnju posvetili  onima koji su zapušteni, u lošem stanju ili ugroženi negativnim uticajima na okoliš.

“Ideja za ovaj projekat je proistekla iz želje da kulturno-istorijsko i prirodno naslijeđe Trebinja učinimo vidljivijim i fotografijama sačuvamo dokumentaciju o njegovom sadašnjem stanju” govori Slađana Gajić, koordinatorica projekta i predsjednica Udruženja.

Ona posebno ističe važnost uključivanja mladih, kojima je projekat pružio priliku da nauče nešto novo, razviju fotografske vještine i bolje upoznaju kulturno naslijeđe svog grada. „Željeli smo da spojimo edukaciju, aktivno učešće mladih i dokumentovanje kulturnih dobara, jer vjerujemo da se odnos prema naslijeđu gradi upravo kroz znanje, neposredno iskustvo i lični angažman,“ dodaje Gajić.

Prva faza projekta je  bila posvećena učenju, pa je organizovana Škola fotografije na kojoj je 16 mladih ljudi kroz teorijsku i praktičnu obuku učilo kako fotografisati kulturno-istorijske spomenike. Osim savladavanja fotografskih tehnika, imali su priliku upoznati se s dokumentarnom i umjetničkom fotografijom, te naučiti kako fotografijom ispričati priču o kulturnom naslijeđu svog grada.

U drugoj fazi projekta, mladi učesnici su stečeno znanje primijenili u praksi, obilazeći i fotografišući spomenike na području Trebinja. Uz svaku fotografiju zabilježili su i osnovne informacije o spomeniku, uključujući njegov naziv, vrijeme nastanka, status zaštite, trenutno stanje i eventualna oštećenja ili druge probleme koji ugrožavaju njegovo očuvanje.

Jedan od učesnika, Mlađan, kaže da mu je Škola fotografije bila dragocjeno iskustvo jer je, osim novih znanja i vještina, dobio priliku da svojim radom doprinese očuvanju kulturnog naslijeđa.

„Drago mi je što sam dao doprinos zbirci fotografija koja ukazuje na oštećenja spomenika koje bi trebalo popraviti“, kaže Mlađan.

Fotografije nastale tokom projekta biće objedinjene u Katalog spomenika i dostupne javnosti na online platformi. Na taj način, građani će imati priliku da se bolje upoznaju s kulturnim naslijeđem Trebinja, ali i da se aktivnije uključe u njegovu zaštitu, bilo kroz građanske inicijative, peticije za proglašenje nacionalnih spomenika ili volonterske akcije.

„Za nas je posebno važno što fotografije neće ostati samo uspomena na realizovane aktivnosti, već mogu poslužiti kao osnova za buduća istraživanja, promociju i planiranje aktivnosti usmjerenih na očuvanje naslijeđa“, ističe Slađana Gajić.

Ovim projektom mladi Trebinjci pokazali su da fotografija može biti mnogo više od lijepog kadra. Njihove fotografije ne samo da bilježe bogatstvo kulturnog naslijeđa grada već i upozoravaju na ono što je potrebno zaštititi i sačuvati za buduće generacije.